🌡️ Ekstremalne lato, inteligentna uprawa. Jak pomóc ogórkom pod osłonami?

Dotyczy to zarówno sumy i rozkładu opadów, jak i temperatur czy natężenia promieniowania słonecznego. Jeszcze 15–20 lat temu fale upałów trwały zwykle tydzień lub dwa. Dziś są znacznie dłuższe i bardziej intensywne.

📈 Dobrym przykładem jest rekord temperatury odnotowany 28 czerwca 2026 roku w Słubicach – 40,5°C, czyli najwyższa temperatura zanotowana w historii polskich pomiarów meteorologicznych.

Dodatkowo pogoda staje się coraz bardziej zmienna. Po okresach suszy pojawiają się gwałtowne burze, ulewy i gradobicia, a dobowe sumy opadów mogą sięgać nawet 100 mm.

🥒 Jak upały wpływają na uprawę ogórków?

Takie warunki nie ułatwiają produkcji ogórków pod osłonami. W upalne dni natężenie promieniowania słonecznego często przekracza 900–950 W/m². Wysokie sumy radiacji oraz bardzo niska wilgotność powietrza w obiektach wymagają niestandardowego podejścia do prowadzenia uprawy.

⚠️ W skrajnych przypadkach obserwuje się:

• więdnięcie roślin,

• przypalenia wierzchołkowych liści,

• osłabienie wzrostu,

• aborcję zawiązków,

• spadek i nieregularność plonowania.

Coraz więcej wskazuje na to, że ekstremalne warunki pogodowe będą powtarzać się każdego roku. Dlatego warto odpowiednio przygotować technologię uprawy.

✅ 8 sposobów na ograniczenie skutków upałów

☂️ 1. Zacienianie szklarni

Zacienianie szklarni poprzez nanoszenie powłok ograniczających transmisję promieniowania słonecznego pomaga obniżyć temperaturę wewnątrz obiektu.

📅 Zalecany okres zacieniania: od początku maja do końca sierpnia. Decyzję o zmyciu powłoki warto podjąć po analizie prognozy pogody, ponieważ pierwsza połowa września bywa nadal bardzo gorąca.

🏠 2. Odpowiednie wykorzystanie kurtyn cieniujących

Kurtyny cieniujące warto przymykać nawet do 80–85% już przy poziomie około 350 W/m² promieniowania.

⚠️ Należy pamiętać, że nie wszystkie rośliny są wtedy zacienione w takim samym stopniu, co może powodować różnice w zapotrzebowaniu na wodę.

💧 3. Zamgławianie i mikrozamgławianie

Coraz większym zainteresowaniem cieszą się systemy zamgławiania i mikrozamgławiania.

🌫️ Pozwalają one skutecznie sterować:

• temperaturą,

• wilgotnością powietrza,

• klimatem w szklarni.

W Holandii od kilku lat coraz częściej montowane są wysokociśnieniowe systemy „fogging systems”, mimo mniej ekstremalnych warunków niż w Polsce.

⚠️ Rozwiązanie wymaga jednak bardzo dobrej jakości wody oraz często dodatkowych systemów jej uzdatniania.

🍃 4. Budowanie silnej rośliny przed latem

Warto przygotować rośliny do okresu wysokich temperatur jeszcze przed nadejściem lata.

✅ Silne rośliny powinny charakteryzować się:

• dużą powierzchnią liści,

• wysoką zdolnością regeneracji,

• odpowiednim wskaźnikiem LAI (Leaf Area Index).

📈 Zaleca się zwiększenie wartości LAI z około 3,0 wiosną do 3,3–3,5 latem.

🌱 5. Zdrowe korzenie i kontrola temperatury mat

Latem temperatura mat uprawowych może przekraczać 24–25°C, szczególnie w wysokich i dobrze nasłonecznionych szklarniach.

⚠️ Przy temperaturze powyżej 26°C intensywnie rozwija się Pythium, co prowadzi do osłabienia systemu korzeniowego.

Dlatego warto:

✅ regularnie monitorować temperaturę mat,

✅ kontrolować jakość korzeni,

✅ odpowiednio prowadzić fertygację,

✅ rozważyć stosowanie preparatów wspomagających ochronę korzeni.

🌬️ 6. Ostrożna wentylacja

Nie każdy gorący dzień oznacza konieczność maksymalnego otwierania obiektu.

Gdy kierunek wiatru zmienia się z wilgotnego zachodniego lub północno-zachodniego na bardzo suchy południowy czy południowo-wschodni, otwarcie strony nawietrznej powinno być ograniczone.

💡 Pozwala to zmniejszyć ryzyko nadmiernego przesuszania roślin.

⚖️ 7. Kontrola EC i nocnych spadków WC

Latem często obserwuje się wzrost EC w matach powyżej 3,3, najczęściej na skutek zbyt niskich przelewów dziennych.

⚠️ Zbyt wysokie EC:

• utrudnia pobieranie wody,

• ogranicza wzrost,

• powoduje aborcję owoców,

• spowalnia ich dorastanie.

✅ Zalecany poziom EC: 2,8–3,2.

Warto także monitorować nocne spadki WC i dostosować strategię nawadniania.

💙 8. Wybór odpowiednich odmian

Coraz większego znaczenia nabiera dobór odmian dobrze znoszących stres cieplny.

💙 Blue Leaf to grupa odmian Rijk Zwaan charakteryzujących się podwyższoną zawartością chlorofilu w liściach.

Korzyści:

✅ intensywniejsza fotosynteza przy wysokiej radiacji,

✅ lepsza tolerancja stresów środowiskowych,

✅ większa odporność roślin na presję chorób i szkodników.

🥒 Przykładem odmiany z tej grupy jest Cretasun RZ F1. Odmiana wyróżnia się silnym wzrostem, dobrą regeneracją oraz stabilnym plonowaniem zarówno w profesjonalnych szklarniach, jak i w tunelach foliowych.

Jej owoce są:

• intensywnie ciemnozielone,

• wyrównane,

• pozbawione tendencji do nadmiernego wydłużania się.

Ekstremalne upały stają się nową rzeczywistością w produkcji ogórków pod osłonami. Odpowiednie zacienianie, zarządzanie klimatem, zdrowy system korzeniowy oraz dobór nowoczesnych odmian pozwalają ograniczyć stres roślin i utrzymać wysokie, regularne plonowanie nawet w najtrudniejszych warunkach sezonu. 🌱🥒☀️

🥒 Załóż bezpłatne konto i zyskaj dostęp do katalogów odmian, materiałów eksperckich oraz praktycznej wiedzy, która pomaga osiągać lepsze wyniki w uprawie.
👉 Zarejestruj się już dziś.